TÀI LIỆU THUYẾT MINH DU LỊCH
Chùa tọa lạc số 339 đường Nam Kỳ Khởi Nghĩa, quận 3, TP.Hồ Chí Minh. .Chùa chính xây dựng kiểu chữ “Công”, mặt hướng Đông Bắc, gồm một tầng trệt và một tầng lầu.
Tầng trệt có giảng đường, Tổ đường, văn phòng, phòng khách, phòng chư tăng, cửa hàng pháp khí đồng, cửa hàng phát hành kinh sách.
ở lầu chính, sân trường khá rộng. Bái điện là một tòa vũ nguy nga dài 35m, rộng 22m. Điện Phật được bài trí tôn nghiêm thờ Thích Ca Tam Tôn, chính giữa thờ đức Phật Thích Ca cao 7m, hai bên thờ Bồ Tát Văn Thù và Bồ Tát Phổ Hiền, mỗi tượng cao 5m. Ở sát vách hai bên có đặt 4 pho tượng đồng thờ bốn vị đệ tử của đức Phật Thích Ca : Xá Lợi Phất (trí tuệ đệ nhất); Mục Kiền Liên (thần thông đệ nhất); A Nan (đa văn đệ nhất); La Hầu La (mật hạnh đệ nhất). Ở đây có những công trình chạm gỗ như bao lam tứ linh, bao lam cửu long, phù điêu trên các hương án (chạm những ngôi chùa nổi tiếng trong nước và các nước Châu Á) được các nghệ nhân Nguyễn Văn Phúc, Nguyễn Văn Du, Bá Nhâm…thực hiện vào những năm 1960.
Tại chánh điện đặt sáu bức phù điêu La Hán: khuyến học La Hán, thuyết pháp Văn Pháp La Hán, Đạo Sơn Địa Ngục Tiếp Hóa La Hán, Cúng, là các bản chạm khắc gỗ dựa vào bản chính của phái Tịnh Độ Tông Nhật Bản. Ở hàng hiên, trước lối vào chánh điện, mỗi bên có một pho tượng Kim Cương lớn.
Sau điện Phật là điện Địa Tạng. Ở đây có đặt tượng thờ Bồ Tát Địa Tạng Vương, Bồ Tác Quan Âm, Hộ Pháp, Tiêu Diện và các bàn thờ hình ảnh, linh vụ chư Phật tử quá cố.
Quả đại hồng chung do ngài Yoshioka thuộc tông Tào Động của Phật giáo Nhật Bản hiến cúng chùa vào những năm 1969 được treo ở tháp chuông bên phải lầu chính.
Tháp Quan Âm được xây bên trái chùa, có 7 tầng mái, cao 35m, bên trong tháp, mội tầng đều có bàn thờ Bồ tát Quan Thế Âm.
Tháp Xá Lợi cộng đồng xây phía sau, bên phải, có 4 tầng lầu, cao 25m, xây dựng năm 1982, hoàn thành năm 1984. Trong tháp đặt linh cốt chư vị Tăng Ni và Phật tử quá cố.
Ở bên trái chùa, còn có một tòa nhà lớn: tầng trệt là Thanh trai đường, tầng giữa là Tăng khách đường và tầng trên cùng là Thiền đường. Hòa thượng Thích Tâm Giác trụ trì đầu tiên.
Năm 1973, hòa thượng Thích Tâm Giác viên tịch, Hòa thượng Thích Thanh Kiểm kế tục trụ trì đến ngày 30-12-2000, hòa thượng thế danh Vũ Văn Khang, sanh năm 1920 tại Ý Yên, Nam Định. Ngài xuất gia năm 1935 tại chùa Liên Đàn, Thanh Trì, Hà Đông. Năm 1942, ngài thọ Cụ túc giới tại giới đàn chùa Linh Ứng, Phúc Yên do hòa thượng Thích Trừng Thanh làm đàn đầu truyền giới. Năm 1951, ngài làm Thư Ký giáo hội Tăng Già Bắc Việt. Năm 1954 Giáo hội cử ngài và ngài Tâm Giác du học Nhật Bản. Ngài học tại Đại học đường Rissho, năm 1959 tốt nghiệp Cử nhân Phật học, năm 1962, ngài về nước. Năm 1964, được cử làm Vụ trưởng Phiên dịch thuộc tổng hội Hoằng Pháp Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất kiêm Giáo sư Viện Đại Học Vạn Hạnh Sài Gòn. Ngài đã cùng hòa thượng Tâm Giác và chư Tăng ni, Phật tử miền Vĩnh Nghiêm xây dựng chùa Vĩnh Nghiêm để làm trụ sở cho Miền và môn phái. Năm 1981, Giáo hội Phật giáo Việt Nam chính thức ra đời, ngài được cử làm Ủy Viên Ban Hoằng Pháp Trung Ương. Từ đây đến lúc viên tịch, ngài đã giữ nhiều nhiệm vụ quan trọng trong Giáo hội như: Trưởng Ban Phật Giáo chuyên môn Viện nghiên cứu Phật học Việt Nam , Phó Trưởng Ban Trị Sự Thành Hội Phật Giáo TP.Hồ Chí Minh. Trưởng Ban Kinh Tế Tài Chính Trung Ương, Phó Trưởng Ban Giáo dục Tăng ni Trung Ương, Phó Trưởng Ban Phật Giáo Quốc Tế Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Viện trưởng Học Viện Phật giáo Việt Nam tại Hà Nội. Ngài thị tịch, trụ thế 80 năm, 58 hạ lạp.
Tháp mộ Hòa thượng Thích Thanh Kiểm nằm trong khuôn viên chùa gồm 7 tầng, cao 14m, nặng hơn 160 tấn, được làm từ 80m3 đá lấy từ Thanh Hóa. Tháp được chạm khắc tỉ mỉ theo mô hình tháp Bút – Hà Nội. Tháp được chùa tổ chức khánh thành trọng thể ngày 27 – 12 – 2003.
Chùa hiện đặt Trường trung cấp Phật học và cao đẳng chuyên khoa TP.Hồ Chí Minh.
Chùa là ngôi danh lam ở thành phố hiện nay. Hằng ngày, chùa đã đón tiếp nhiều Phật tử, du khách trong nước, nước ngoài đến tham quan, chiêm bái
Chùa lấy tên một tổ đình lớn ở miền Bắc - chùa Vĩnh Nghiêm ở xã Đức La, tổng Trí Yên, phủ Tạng Giang, tỉnh Bắc Giang (nay là Hà Bắc) - từng là trung tâm truyền bá Phật giáo của Thiền phái Trúc Lâm một Thiền phái mang đậm nét dân tộc Việt Nam, đã tổng hợp những dòng thiền trước đó, đã tổ chức Giáo hội đầu tiên trong lịch sử PGVN, là mô hình Giáo hội đầu tiên cho các tổ chức Giáo hội sau này.
Chùa Vĩnh Nghiêm Đức La được kiến lập từ đời vua Lý Thái Tổ (1010- 1028), kiến trúc thuần túy Á Ðông, và đã được trùng tu nhiều lần. Cảnh trí tôn nghiêm, tráng lệ hiện nay là nhờ lần trùng tu cuối cùng, vào năm Thành Thái nguyên niên (1889), do Hòa Thượng Thích Thanh Hanh đảm trách.
Hằng năm, vào ngày mùng 8-12 Âm Lịch, ngày đức Phật thành đạo, chùa Vĩnh Nghiêm đều tổ chức trọng thể lễ húy nhật Hòa Thượng Thích Thanh Hanh (1838-1936), cố Thiền gia pháp chủ Phật giáo Bắc Việt, được tôn xưng là tổ Vĩnh Nghiêm, vị có công rất lớn trong công cuộc chấn hưng Phật giáo vào những năm đầu thế kỷ 20.
Di dời thành công cổng chùa Vĩnh Nghiêm
Cổng tam quan đồ sộ, sừng sững nặng hơn 100 tấn từ từ dịch chuyển trong tiếng hò reo thích thú của người hiếu kỳ. Trên mái chùa, cặp bồ câu nhởn nhơ xây tổ như không biết đến sự chuyển động đang diễn ra phía dưới. Và như vậy, “thần đèn” Nguyễn Cẩm Lũy đã lập thêm một kỳ tích mới: “di dời thành công cổng chùa Vĩnh Nghiêm” là công trình thứ 201.
Ngay từ tờ mờ sáng ngày 13/5, nhiều người dân hiếu kỳ đã chuẩn bị sẵn ô dù, nón, bạt che nắng, kéo đến tề tựu ở sân chùa Vĩnh Nghiêm để “mục sở thị” một “tiết mục đặc biệt” mà bấy lâu chỉ “nghe nói” nhưng chưa từng chứng thực. Càng giữa trưa, số người hiếu kỳ kéo đến càng đông, ước tính lên đến 500 người. Lực lượng công an, bảo vệ đã phải giăng dây xua người dân ra khỏi khu vực dễ xảy ra nguy hiểm. Đại đa số người dân đều vui vẻ chấp hành.
Đến 10h, những người thợ tham gia vào công trình dịch chuyển cổng chùa Vĩnh Nghiêm ngưng tiếng búa, phủi đi những đám đất cát bám vương vãi trên hệ thống đường ray trượt. Ông Nguyễn Cẩm Lũy với vai trò của người chỉ huy phân công nhiệm vụ cho từng người thợ.
Mặc dù đã chuẩn bị kỹ càng cho việc di dời cổng chùa nhưng “thần đèn” cũng “đứng ngồi không yên”, liên tục rít thuốc, lấy tay quệt mồ hôi đang chảy thành dòng trên khuôn mặt đen đúa dưới cái nắng gay gắt của thời khắc chính ngọ. “Tôi ý thức được đây là công trình có ý nghĩa quan trọng đối với chùa Vĩnh Nghiêm. Nhưng tôi tin tưởng vào khả năng của mình”- ông Nguyễn Cẩm Lũy nói với PV VietNamNet trước khi tiến hành di dời.
Đúng 10h15, tất cả các công đoạn chuẩn bị hoàn thành, hai người thợ bắt đầu kéo dây ròng rọc, cổng tam quan chùa Vĩnh Nghiêm cao 7m, rộng 12m, nặng trên 100 tấn từ từ dịch chuyển êm ái, nhẹ nhàng đến nỗi không làm khuấy động cặp chim câu đang làm tổ. Mái chùa đụng nhẹ những nhánh lá cây bồ đề trồng bên cạnh, khẽ rung rinh, dấu hiệu của sự chuyển dịch. Phía dưới chân, hàng chục con quay từ từ lăn tròn. Mọi người may mắn chứng kiến cảnh tượng hiếm có há hốc miệng, mắt tròn xoe như không thể tin vào mắt mình. Ai đó buột miệng: “Ông này giỏi thiệt!”.
Khoảng 10h45, nhóm công nhân phát hiện ra sự cố nhỏ ở phía cổng trái: con lăn ở phía này hoạt động không đồng bộ, công việc được ngưng lại giây lát. Một công nhân cưa trụ gỗ phía sau vừa đủ để chêm vào miếng gỗ dài khoảng 5cm. Đến 12h, công việc dịch chuyển cổng chùa Vĩnh Nghiêm vào sâu phía trong 4m so với vị trí cũ kết thúc gần như hoàn hảo, không xảy ra bất cứ sự cố đáng tiếc nào. Một tốp sinh viên trường Đại học Kiến trúc TP.HCM có mặt tại hiện trường xúc động không thể tin đây là kỳ tích của một người nông dân không bằng cấp, trình độ văn hoá chỉ mới hết lớp 4 trường làng. Những người thợ trước còn căng thẳng bây giờ nét mặt dãn ra, bắt tay nhau vui sướng.
Sắp tới, công trình di dời lăng Võ Tánh (TP.HCM) đang chờ đón "thần đèn" và nhóm công nhân của ông tiếp tục chinh phục