Làng Rau Trà Quế
Làng rau Trà Quế thuộc làng
Trà Quế, phường Hội An Tây, TP Đà Nẵng. Nơi đây có khí hậu mát mẻ, dễ chịu
quanh năm, rất thích hợp cho các hoạt động vui chơi, khám phá.
Theo người dân nơi đây kể
lại, làng rau Trà Quế Hội An trước kia có tên là Nhự Quế, trồng các loại rau có
mùi hương như cây quế. Đến thế kỉ 18, có một vị vua triều Nguyễn ghé qua, nghe
đến loại rau lạ có vị cay nồng như quế, mùi thơm dễ chịu như hoa trà cho nên đã
đổi tên làng thành Trà Quế.
Làng rau Trà Quế trước kia có tên là Nhự Quế, trồng các loại rau có mùi thơm như cây quế (Nguồn: Sưu tầm)
Làng rau Trà Quế Hội An hiện tại vẫn còn duy trì phương pháp trồng rau hữu cơ từ xa xưa. Để xứng với tên vua triều Nguyễn ban tặng, làng rau Trà Quế chỉ trồng các loại rau gia vị như hành, húng, tía tô, ngò… Cách thức chăm sóc rau xanh ở đây cũng rất tỉ mỉ. Nước tưới rau là nguồn nước sạch trong lòng đất và được bón bởi lượng rong vớt từ đầm. Đó cũng chính là nguyên nhân khiến rau ở đây luôn xanh tốt.
Làng nghề được hình thành từ thế kỷ XVI, nằm cách khu phố cổ Hội An 3km về hướng Đông Bắc. Với nét đặc thù của một đảo sông gần biển, được bao bọc bởi sông Cổ Cò và đầm Trà Quế, nơi đây có khí hậu ôn hòa, thổ nhưỡng tốt, tạo điều kiện thuận lợi để người dân sáng tạo và phát triển nghề trồng rau theo phương thức hữu cơ lâu đời. Hiện nay, làng Trà Quế có 202 hộ dân tham gia hoạt động trồng rau (với 326 lao động trực tiếp) trên diện tích 18ha đất canh tác, mang lại nguồn thu nhập ổn định. Tháng 4/2022, nghề trồng rau tại Trà Quế đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian, nghề thủ công truyền thống.
Tại làng Trà Quế, các di tích
mang tính lịch sử như: giếng đá Chăm, miếu Thổ thần, miếu Ngũ hành, mộ ông
Nguyễn Văn Điển… hay Lễ cúng Cầu Bông cùng các phong tục, tập quán, tín ngưỡng,
văn hóa ẩm thực đang được bảo tồn và phát huy một cách hiệu quả, là minh chứng
cho quá trình phát triển lâu đời của làng.
Hoạt động du lịch tại làng
rau Trà Quế bắt đầu nổi lên từ năm 2003 với tour trải nghiệm “Một ngày làm nông
dân làng rau Trà Quế”. Du khách được hóa thân thành những nông dân thực thụ với
dép lê, nón lá cùng bà con Trà Quế tự tay cuốc đất, trồng rau, bón phân, bắt
sâu, tưới nước cho rau... Sau những giờ lao động, du khách được thưởng thức một
ly nước é mát lạnh, ngâm chân bằng nước thảo mộc, cùng người dân nấu và thưởng
thức các món đặc sản ăn kèm với các loại rau xanh của làng như bánh đập, bánh
vạc, hến trộn, tôm hữu, cao lầu, mì Quảng… Từ đó đến nay, tiếng lành đồn xa,
lượng du khách đến tham quan làng rau Trà Quế ngày càng tăng, đặc biệt là du
khách nước ngoài thích khám phá, trải nghiệm văn hóa Việt Nam.
Để đẩy mạnh du lịch tại làng
rau Trà Quế, thành phố Hội An đã tiến hành các cuộc điều tra, khảo sát, đánh
giá thực trạng hoạt động và xây dựng kế hoạch khai thác tốt hơn lợi thế của
làng rau, tạo không gian sinh thái phù hợp với xu hướng du lịch cộng đồng, góp
phần mang lại hiệu quả kinh tế cao, nâng cao ý thức cũng như vai trò của người
dân trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, bảo vệ
cảnh quan làng rau. Ngoài các hoạt động tham quan làng rau, giờ đây du khách có
thể lựa chọn lưu trú tại các homestay để cùng ăn, cùng ở và cùng lao động với
người dân; tham gia tour thưởng thức cà phê sáng “Bình minh trên làng rau”,
“Một ngày làm nông dân Trà Quế”, “Khám phá các làng nghề truyền thống Hội An”,
“Lớp học nấu ăn và thưởng thức đặc sản địa phương”, “Trải nghiệm thực tế” dành
cho học sinh, sinh viên…
Nhằm tạo thuận tiện cho các đoàn khách, đặc biệt là vào mùa cao điểm, thành phố Hội An đã đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng, bãi đỗ xe, đường giao thông trong thôn (bê tông hóa 100%), xây dựng khu vực vệ sinh hiện đại, sạch sẽ. Tất cả các đường nội bộ trong vườn rau đều được lát gạch nên du khách tham quan làng rau bằng xe đạp rất dễ dàng. Chính quyền đã vận động người dân địa phương không sử dụng phương tiện cơ giới trên các tuyến đường lót gạch. Ven các tuyến đường gạch nội bộ trong làng được trồng hoa, đu đủ, các loài cây bụi (xuyến chi), hoa mào gà, hoa bướm... Điều thú vị là các tuyến đường này đều được đặt tên bằng các loại rau địa phương như đường mồng tơi, đường đu đủ, đường húng quế, đường hoa cải...
Thời gian qua, tỉnh Quảng Nam
luôn xác định phát triển du lịch xanh là chiến lược phát triển bền vững, hướng
tới định vị thương hiệu du lịch của địa phương. Từ năm 2019, Quảng Nam đã bắt
đầu đưa ra thông điệp nhất quán về phát triển du lịch xanh và trở thành địa
phương đầu tiên của cả nước ban hành Bộ tiêu chí du lịch xanh cấp tỉnh. Tính đến
cuối năm 2024, tỉnh Quảng Nam đã cấp chứng nhận du lịch xanh cho 32 đơn vị,
doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh.